Ινστιτούτο Εκπαίδευσης & Επιμόρφωσης Μελών Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Α.Ε.

Μείωση των ρύπων έως και 54% θα φέρει ο «Πράσινος Δακτύλιος»

Λεπτομέρειες

Δημοσιεύτηκε στις Δευτέρα, 21 Νοεμβρίου 2011 10:03

Μείωση της κατανάλωσης καυσίμου και των εκπομπών CΟ2 θα επιφέρει η εφαρμογή του «πράσινου δακτυλίου», επισημαίνει μιλώντας στην «ΗτΣ» ο δρ Κωνσταντίνος Βογιατζής. Όπως υπογραμμίζει, οι αναμενόμενες μειώσεις για μία τυπική ημέρα του 2015 ανέρχονται σε 54% ως προς τις εκπομπές CO, 45% στις εκπομπές NMVOC, 13% στις εκπομπές NOx, 10% στις εκπομπές N2O και 28% στις εκπομπές CH4.

Συνέντευξη στον Γιώργο Ανδρή
O «Δακτύλιος» θεσπίστηκε εκτάκτως για πρώτη φορά το 1979 εξαιτίας της πετρελαϊκής κρίσης και το 1982 καθιερώθηκε για περιβαλλοντικούς λόγους. Πότε ξεκίνησε να εξετάζεται η δημιουργία ενός νέου Δακτυλίου;
Ο Δακτύλιος εφαρμόζεται επί 30 συναπτά έτη, αρχικά ως μικρά - μεγάλα και στη συνέχεια ως μονά - ζυγά. Ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί πως ο δακτύλιος αποφασίστηκε σε μια εποχή που στην πρωτεύουσα κυκλοφορούσαν 430.000 οχήματα έναντι των περίπου 2,2 εκατ. Ι.Χ. και ελαφρών φορτηγών που κυκλοφορούν σήμερα!
Προ τριετίας είχε αναφερθεί η ιδέα ενός «Πράσινου Δακτυλίου» για το κέντρο της Αθήνας. Σε γενικές γραμμές, αφορούσε απαγόρευση κυκλοφορίας για τα μεγάλης ηλικίας ΙΧΕ (δηλ. με άδεια κυκλοφορίας πριν από το 1995) στα οποία δεν θα επιτρέπεται να κυκλοφορούν εντός ενός «πράσινου δακτυλίου». Τα όρια του «πράσινου δακτυλίου» δεν είχαν οριστεί/αποσαφηνιστεί. Για τα υπόλοιπα οχήματα θα συνεχιζόταν το μέτρο των μονών και ζυγών.
Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) έως 140 gr/km μπορούν να αποτελούν το διαβατήριο των αυτοκινήτων για την ελεύθερη διέλευσή τους στον «Πράσινο Δακτύλιο». Το σκεπτικό είναι τα μονά-ζυγά να εξακολουθήσουν να ισχύουν για τα ΙΧΕ με εκπομπές ρύπων υψηλότερες από 140 gr/km CO2 και πληρούν τις προδιαγραφές Euro 2, 3 και 4. Άλλωστε από τα εκατοντάδες νέα αυτοκίνητα που διαθέτουν όλες οι αυτοκινητοβιομηχανίες περίπου 45 μοντέλα καταφέρνουν να εκπέμπουν λιγότερους ρύπους από το προταθέν όριο!
Είναι βέβαια γεγονός ότι η οδική κυκλοφορία στο κέντρο της Αθήνας και στα κέντρα των ελληνικών πόλεων πρέπει να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο ενός συνολικού πακέτου για την πολιτική αυτοκινήτου και τη βιώσιμη κινητικότητα [όπως τεχνικός έλεγχος, κάρτες ελέγχου καυσαερίων (ΚΕΚ), ενίσχυση ρόλου μέσων μαζικής μεταφοράς, δίκτυα πεζοδρόμων ποδηλατοδρόμων, ήπιας κυκλοφορίας, αντιμετώπιση της παράνομης στάθμευσης κ.λπ.], συμπεριλαμβανομένης και της άρσης της πετρελαιοκίνησης που πρέπει να διαμορφωθεί με το συντονισμό του υπουργείου Περιβάλλοντος, σε συνεργασία βέβαια με τα συναρμόδια υπουργεία.
Ποια είναι τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν με το σημερινό Δακτύλιο και ποιες είναι οι εναλλακτικές προτάσεις στη δημιουργία του νέου «Πράσινου Δακτυλίου»;
H λειτουργία του σημερινού δακτυλίου είναι απολύτως ανεπαρκής ενώ αξιόπιστες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι ένας στους τρεις οδηγούς που κυκλοφορούν στο κέντρο παραβιάζει συστηματικά τους περιορισμούς.
Οι περισσότεροι δρόμοι που αποτελούν τα όρια του Δακτυλίου δέχονται σχεδόν 40% περίπου περισσότερα οχήματα από αυτά που μπορούν να εξυπηρετήσουν με βάση τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά τους, με αποτέλεσμα η μέση ωριαία ταχύτητα τις ώρες αιχμής να διαμορφώνεται στα 6-7 χλμ., που αντιστοιχεί δηλαδή σε συνθήκες βαδίσματος με τα πόδια! Τα όρια ενός νέου δακτυλίου μπορούν να συνδυαστούν με την πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου η οποία έχει δρομολογηθεί και η οποία αναμένεται ότι θα επηρεάσει την κυκλοφορία στην ευρύτερη περιοχή του κέντρου μέχρι τη λεωφόρο Αλεξάνδρας και τη Β. Σοφίας. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να προβλέπει ένα πλέον πλήρες δίκτυο «δακτυλίων» ή επιπέδων διαχείρισης της κυκλοφορίας όπως :
Ένα μικρό τμήμα του κέντρου (αυστηρά «πράσινος δακτύλιος») το οποίο θα μπορούσε να περιλαμβάνει την άμεση περιοχή που μπορεί να οριοθετείται χοντρικά από το Σύνταγμα έως το Αρχαιολογικό Μουσείο περιλαμβάνοντας και το σημαντικό τμήμα των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας και το περιμετρικό τους δίκτυο και μικρά τμήματα στους κάθετους δρόμους, όπου θα απαγορευθεί πλήρως η κυκλοφορία των Ι.Χ. με εξαίρεση τα υβριδικά και ηλεκτροκίνητα οχήματα. Οι ανάγκες των πολιτών θα καλύπτονται από τα ΜΜΜ με έμφαση στη σταθερή τροχιά και τα λεωφορεία CNG. Θα είναι ουσιαστικά η πρώτη «ήσυχη γειτονιά» στην Ελλάδα, κάτι που έχει δοκιμαστεί με επιτυχία σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Εναλλακτικά και μόνο για τα οχήματα (βενζινοκίνητα και πετρελαιοκίνητα) με άδεια κυκλοφορίας από το 2009 κατηγοριών EYRO 5 και 6 μόνο μετά, θα ήταν δυνατή επίσης η καθημερινή τους κυκλοφορία στον ανωτέρω «πράσινο δακτύλιο» εφόσον εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα λιγότερο από 140g/km.
Περαιτέρω και εξετάζονται διάφορες επιπλέον προτάσεις, όπως σχετική πρόταση που έχει διατυπωθεί στην εξαιρετικά επίκαιρη και ενδιαφέρουσα μελέτη του Τμ. Χημ. Μηχ. του ΕΜΠ (2011) :
Να επιτρέπεται η κυκλοφορία των παλαιών ρυπογόνων οχημάτων με ημερομηνία πρώτης άδειας κυκλοφορίας προ του 1990 μόνο τα Σαββατοκύριακα.
Να επιτρέπεται η εκ περιτροπής κυκλοφορία των οχημάτων με άδεια πρώτης κυκλοφορίας από το έτος 1990 έως και 2009, σε έναν ευρύτερο δακτύλιο με το εκ ισχύον περιτροπής σύστημα «μονών - ζυγών», όπως σήμερα.
Υπάρχουν παραδείγματα σε άλλα κράτη βάσει των οποίων τα διόδια ή η ελεγχόμενη στάθμευση εφαρμόζονται με επιτυχία;
Τα διόδια πόλης εφαρμόζονται από χρόνια στο κέντρο του Λονδίνου, αφού προηγήθηκε όμως σημαντική και πολυετής προετοιμασία, που περιελάμβανε και ανάπτυξη ακριβής υποδομής ελέγχου (CCTV κάμερες κ.λπ., 300 νέα λεωφορεία και κατασκευή 7 νέων διαδρομών στο μετρό).
Τον πρώτο χρόνο επετεύχθη μείωση της κυκλοφορίας κατά 70.000 οχήματα την ημέρα, στη συνέχεια όμως επανήλθε σταδιακά η κυκλοφοριακή συμφόρηση.
Ένα ανάλογο σύστημα είχε καλύτερα αποτελέσματα στη Στοκχόλμη, όπου η κυκλοφορία μειώθηκε κατά 25%. Στο Βερολίνο ο δακτύλιος καταλαμβάνει έκταση 88 τετραγωνικών χιλιομέτρων με ένα εκατομμύριο μόνιμους κατοίκους, που είναι εφοδιασμένοι με ειδικό σήμα.
Στην Αθήνα είναι ίσως μη ώριμη η προοπτική λειτουργίας διοδίων πόλης (ιδίως στη παρούσα οικονομική κατάσταση), αλλά πρέπει να επισημανθεί ότι ο απόλυτα αναγκαίος αποτελεσματικός έλεγχος τήρησης των ανωτέρω είναι απολύτως αναγκαίος και ενδεχομένως για να είναι αποτελεσματικός θα πρέπει να αξιοποιηθεί άμεσα η δυνατότητα ηλεκτρονικού ελέγχου με «έξυπνες κάρτες» αντί της απλής εφαρμογής «sticker» και του ελέγχου τυχόν παραβατών οδηγών Ι.Χ. από την αστυνομική δύναμη που μάλλον θα αποδειχθεί ανεπαρκής.
Περιορισμός κυκλοφορίας
Ποσότητες των εκπεμπόμενων αερίων ρύπων
Πώς κρίνεται το νέο Πράσινο Δακτύλιο και ποια πιστεύεται ότι θα είναι τα οφέλη από την εφαρμογή του;
Ο περιορισμός της κυκλοφορίας θα πρέπει να έχει ως γνώμονα τις ποσότητες των εκπεμπόμενων αερίων ρύπων από τα επιβατηγά οχήματα. Ειδικότερα η κυκλοφορία των παλαιών ρυπογόνων οχημάτων με ημερομηνία πρώτης άδειας κυκλοφορίας προ του 1990 μόνο τα Σαββατοκύριακα, η εκ περιτροπής κυκλοφορία των οχημάτων με άδεια πρώτης κυκλοφορίας από το έτος 1990 έως και 2009 και η δυνατότητα καθημερινής κυκλοφορίας εντός του Πράσινου Δακτυλίου εφόσον εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα λιγότερο από 140g/km ανεξαρτήτως εάν αυτά είναι πετρελαιοκίνητα ή βενζινοκίνητα σε συνδυασμό με την απαγόρευση της κυκλοφορίας των παλιών βαρέων φορτηγών θα επιφέρουν άμεσα σημαντικές μειώσεις των εκπομπών αερίων ρύπων στην περιοχή του δακτυλίου.
Σύμφωνα με την παραπάνω έρευνα του ΕΜΠ (Τμήμα Χημ. Μηχ., 2011) από την εφαρμογή του πράσινου δακτυλίου οι αναμενόμενες μειώσεις για μία τυπική ημέρα του 2015 ανέρχονται σε 54% ως προς τις εκπομπές CO2, 45% στις εκπομπές NMVOC, 13% στις εκπομπές NOx, 10% στις εκπομπές N2O και 28% στις εκπομπές CH4. Τέλος, αναμένεται μείωση της κατανάλωσης καυσίμου και, συνεπώς, των εκπομπών CΟ2 της τάξης του 10% με αυξητική τάση τα επόμενα χρόνια λόγω της διείσδυσης στην κυκλοφορία οχημάτων χαμηλών εκπομπών CΟ2 που αποτελεί και τη βασική αιτία του φαινομένου του θερμοκηπίου και της κλιματικής αλλαγής.
Δρ Κωνσταντίνος Βογιατζής
http://www.imerisia.gr/

Tags: Περιβάλλον