Ινστιτούτο Εκπαίδευσης & Επιμόρφωσης Μελών Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Α.Ε.

Κίνητρα «απόσυρσης» των παλαιών κτηρίων

Λεπτομέρειες

Δημοσιεύτηκε στις Παρασκευή, 30 Δεκεμβρίου 2011 19:14

Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος κ. Ν. Σηφουνάκης μιλάει στη «Ν»
Η πρόταση του νέου ΓΟΚ θα τεθεί σε διαβούλευση τον Ιανουάριο. Εκτός από αλλαγές στους κανόνες δόμησης, εξετάζονται κίνητρα για τη ριζική ανάπλαση οικοδομικών τετραγώνων με κύριο χαρακτηριστικό τους αποσαθρωμένα σύνολα κτηρίων. Οπως σημειώνει ο κ. Σηφουνάκης, «ίσως δούμε να προτείνονται μικροί ουρανοξύστες -κάτω από πολύ ειδικές συνθήκες και προϋποθέσεις- σε κάποιο νέο πόλο της πόλης και μόνο».

Ποιες είναι οι βασικές αλλαγές που σχεδιάζονται στο ΓΟΚ;
Στο νέο ΓΟΚ οι κανόνες δόμησης χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τον κανονισμό χωροθέτησης που ορίζει τη θέση του κτηρίου και τον κανονισμό αρχιτεκτονικής και δόμησης που ορίζει την παραγωγή του κτηρίου. Ως προς τον κανονισμό χωροθέτησης, μια βασική αλλαγή αφορά στην αναγνώριση του όγκου, του κελύφους και του περιγράμματος του κτηρίου ως σημαντικά στοιχεία για τη μορφολογία του και την «πράσινη συμπεριφορά» του.
Ογκος, κέλυφος και περίγραμμα αποτελούν τα βασικά αντικείμενα των ελέγχων ώστε να μην καταλήγουμε σε κατασταλτικές λογικές. Αλλη σημαντική αλλαγή είναι οι συνενώσεις οικοπέδων που επιτρέπουν την καλύτερη διαχείριση της διαδικασίας παραγωγής των κτηρίων και την καλύτερη ένταξή τους στην κλίμακα της πόλης. Δυστυχώς στην Ελλάδα η επιτρεπόμενη «ελάχιστη αρτιότητα οικοπέδων» υπήρξε βασική αιτία της απουσίας ελεύθερων χώρων και πρασίνου.
Στον κανονισμό αρχιτεκτονικής και δόμησης δίνουμε έμφαση -στο εσωτερικό του κτηρίου- στην ορθή εφαρμογή του κτηριοδομικού κανονισμού, στην ασφάλεια των εγκαταστάσεων και στην υγεία των χρηστών. Κάτι τέτοιο δεν θα ήταν εφικτό εάν δεν είχαμε θεσπίσει προηγουμένως το νέο τρόπο έκδοσης αδειών δόμησης και ελέγχου των κατασκευών, δηλαδή το συμπληρωματικό θεσμικό πλαίσιο που καθορίζει με σαφή τρόπο τις ευθύνες των μηχανικών και την απλοποίηση άσκησης των εγκριτικών μεθόδων.
Ποιος είναι ο βασικός στόχος;
Η δημιουργία νέων εργαλείων και ισχυρών κινήτρων για την αναβάθμιση του δημοσίου χώρου και της ποιότητας ζωής στις μεγάλες πόλεις. Η προστασία του περιαστικού περιβάλλοντος και της γης υψηλής παραγωγικότητας. Κατά τις δεκαετίες που μεσολάβησαν από τη θεσμοθέτηση του ΓΟΚ σημειώθηκαν σημαντικές μεταβολές στον τρόπο παραγωγής του δομημένου χώρου: η κλιματική αλλαγή, η υπερ-συγκέντρωση πληθυσμού στις πόλεις και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος, αλλά και η εμφάνιση νέων δεδομένων στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε τα κτήρια όπως η εισαγωγή περιβαλλοντικών κριτηρίων ή και «πράσινων παραμέτρων».
Τα νέα δεδομένα δημιουργούν την απαίτηση και την προσδοκία να συνταχθεί ΓΟΚ που θα υπακούει σε σύγχρονη λογική, θα είναι οραματικός ως προς την ποιότητα της αρχιτεκτονικής και κυρίως θα αντιλαμβάνεται το κτήριο ως «καταναλωτή» στο χώρο σε αλληλεπίδραση με το φυσικό και το δομημένο περιβάλλον. Ο νέος ΓΟΚ θα είναι -κατά το δυνατόν- σύντομος και δεν θα αφήνει περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες και ασάφειες.
Με τις νέες ρυθμίσεις η Αθήνα, π.χ., θα αναπτυχθεί σε ύψος, δηλαδή θα επιτραπούν οι ουρανοξύστες, έστω οι μικροί;
Σήμερα η ανάγκη εξοικονόμησης ενέργειας για περιορισμό των ρύπων και γενικότερα για βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης που διαμορφώνονται στους ανοιχτούς χώρους της πόλης, μας οδηγεί στην αναθεώρηση πολλών παλαιών παραδοχών. Το ενεργειακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα των κτηρίων είναι σημαντικό και υπολογίσιμο.
Τα μεγαλύτερα ύψη κτηρίων μπορεί να βοηθούν στην κίνηση του αέρα στις πυκνοδομημένες πόλεις, αλλά και η αύξηση της έκτασης των αρτίων οικοπέδων άρα και οι συνενώσεις οικοπέδων. Σήμερα επιβάλλονται συχνά περιοχές «πύκνωσης» στις μεγάλες πόλεις, οι οποίες, εφόσον υποστηρίζονται από κυκλοφοριακές και άλλες υποδομές και δεν προσβάλλουν σημαντικά τοπόσημα, μπορούν να δεχτούν κτήρια με μεγαλύτερο ύψος.
Οσο για τους «μικρούς ουρανοξύστες», ίσως δούμε να προτείνονται -κάτω από πολύ ειδικές συνθήκες και προϋποθέσεις- σε κάποιο νέο πόλο της πόλης και μόνο.
Υπάρχουν σκέψεις «απόσυρσης» παλαιών κτηρίων;
Στο πλαίσιο αναθεώρησης του Ν. 2508/97 και ειδικότερα του σημείου που αφορά στις αναπλάσεις, εξετάζουμε την περίπτωση ριζικής ανάπλασης οικοδομικών τετραγώνων με κύριο χαρακτηριστικό τους αποσαθρωμένα σύνολα κτηρίων, τα οποία δεν αναβαθμίζονται. Εξετάζουμε, δηλαδή, τη δυνατότητα παροχής πολεοδομικών κινήτρων στους ιδιοκτήτες για αντικατάσταση μιας ευρύτερης δομημένης περιοχής.
Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη παρέμβαση μεγαλύτερης κλίμακας που περιλαμβάνει σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές παραμέτρους. Μια τέτοια παρέμβαση επιτρέπει πιο σύνθετες προβλέψεις όπως τη μετεγκατάσταση των κατοίκων και την επαναχρησιμοποίηση της περιοχής από τους ίδιους μετά το τέλος της παρέμβασης.
Η απόσυρση των παλαιών κτηρίων αναμφίβολα αποτελεί χρήσιμο, σύγχρονο εργαλείο παρέμβασης στις υποβαθμισμένες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και γι' αυτό διερευνούμε τη δυνατότητα και πράγματι έχουμε προχωρήσει σε κάποιες διαπιστώσεις. Ωστόσο, ένα τέτοιο μέτρο δεν αντιμετωπίζεται μόνο στο πλαίσιο του ΓΟΚ, καθώς η εφαρμογή του απαιτεί επιπλέον προβλέψεις σε πολεοδομική κλίμακα, αλλά και συνέργειες με άλλους φορείς.
Θα γίνει επαναφορά του μέτρου της μεταφοράς του συντελεστή δόμησης;
Σύντομα ξεκαθαρίζει το θέμα και θα τεθεί σε εφαρμογή, σύμφωνα και με τις θέσεις του ΣτΕ η μεταφορά του Συντελεστή Δόμησης. Είναι κάτι που αναμένεται καιρό, χρειάζεται να εφαρμοστούν σωστές, ποιοτικές πολιτικές στον πολεοδομικό σχεδιασμό και στο δομημένο περιβάλλον στις πόλεις.
Δικαίως το ΣτΕ απαίτησε την υπόδειξη των ζωνών εντός των οποίων θα μπορεί να μεταφέρεται ο συντελεστής. Τέτοιες ζώνες μπορούν εύκολα να υποδειχτούν, ξεκινώντας από τις περιοχές όπου υπάρχει ανάγκη υποδοχής κεντρικών λειτουργιών με αύξηση της δόμησης και εξυπηρετούνται άνετα από συγκοινωνιακούς κόμβους και άλλες υποδομές.
Τι σημαίνει η προτεινόμενη ρύθμιση για «θεσμοθέτηση της αγοράς δικαιωμάτων γης» ή «τράπεζας γης»;
Η «τράπεζα γης» ουσιαστικά είναι ένας μηχανισμός προσφοράς και ζήτησης δικαιωμάτων που επιτρέπει την ανταλλαγή μεταξύ αξίας και δυνατότητας δόμησης. Η αγορά δικαιωμάτων γης δίνει στο κράτος τη δυνατότητα να διαχειριστεί αποτελεσματικά χωρίς ζημία ή κερδοσκοπία τα οφέλη και τις συνέπειες από τις πολεοδομήσεις ιδιοκτησιών, την ανταλλαγή δικαιωμάτων δόμησης, εισφορών κ.λπ.
Στην Ελλάδα, η θέσπιση ενός τέτοιου μηχανισμού θα επιτρέψει τη διάφανη διευθέτηση πολλών εκκρεμοτήτων και θα οδηγήσει στη δημιουργία πολλών δυνατοτήτων για ανάπτυξη ή αναζωογόνηση υποβαθμισμένων περιοχών με αποσύρσεις αποσαθρωμένων κτηρίων.
Πότε εκτιμάτε πως θα προωθηθεί ο νέος ΓΟΚ;
Η θεσμοθέτηση νέου ΓΟΚ είναι ένα σοβαρότατο εγχείρημα που -μαζί με το νέο τρόπο έκδοσης των οικοδομικών αδειών, την κατάργηση των πολεοδομικών γραφείων όπως τα ξέραμε, ο νέος τρόπος άσκησης των ελέγχων και την ηλεκτρονική ταυτότητα των κτηρίων- θέτει σε εντελώς νέα βάση τον τρόπο παραγωγής των κτηρίων και του δομημένου περιβάλλοντος.
Επιχειρούμε συνολικό και ανατρεπτικό εκσυγχρονισμό του ευρύτερου θεσμικού πλαισίου για τη δόμηση που βάζει κυριολεκτικά τέλος στους εκβιασμούς και την αυθαίρετη δόμηση. Η πρόταση του νέου ΓΟΚ θα τεθεί σε διαβούλευση τον Ιανουάριο και πρόθεσή μας είναι να κατατεθεί στη Βουλή με τη μορφή σχεδίου νόμου.
ΤΕΤΗ ΗΓΟΥΜΕΝΙΔΗ
http://www.naftemporiki.gr

Tags: ΓΟΚ | Δόμηση | Κτίρια