Ινστιτούτο Εκπαίδευσης & Επιμόρφωσης Μελών Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Α.Ε.

Η γενική ενημέρωση επί των εργασιών θα γίνει από τον συνάδελφο Βασίλη Οικονομόπουλο που είναι και αντιπρόεδρος της Επιτροπής.
Θεωρώ βεβαίως επείγουσα ανάγκη την τοποθέτηση του Επιμελητηρίου στην πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για την αναθεώρηση της Οδηγίας 36/2005 για τις επαγγελματικές ισοτιμίες.
Η δική μου έκθεση αφορά τα θέματα που απασχόλησαν την μόνιμη επιτροπή Επαγγελματικών Θεμάτων στην οποία είμαι αντιπρόεδρος και η οποία έχει σαν βασικό σκοπό την επισήμανση και την ενημέρωση γύρω από τις Κοινοτικές δράσεις που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την απασχόληση και επαγγελματική ανάπτυξη των μηχανικών.
Υπό την έννοια αυτή υπάρχουν αρκετές Κοινοτικές δράσεις σε εξέλιξη που αξίζουν την ενασχόληση μας, την ενεργότερη εμπλοκή του Τεχνικού Επιμελητηρίου, και την μεθόδευση της πιθανής μας συμμετοχής.
Η ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ (2006/32)
Η αναθεώρηση της Οδηγίας για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων. Βασική διαπίστωση των φορέων των μηχανικών είναι ότι οι στόχοι για το 2020 είναι αδύνατον να επιτευχθούν αν δεν τριπλασιαστεί έως πενταπλασιαστεί ο ρυθμός αναβάθμισης του κτηριακού αποθέματος.
Το σχέδιο της νέας οδηγίας προβλέπει την υποχρεωτική αναβάθμιση του 3% των δημόσιων κτηρίων κάθε χρόνο χωρίς αυτό να είναι ομόφωνα αποδεκτό, και κυρίως να έχει εξασφαλισμένους πόρους μέσα στο πλαίσιο της γενικευμένης οικονομικής κρίσης.
Για τον σκοπό αυτό η EuroAce μια οργάνωση εταιρειών που σχετίζονται με την ενεργειακή αναβάθμιση. (European Alliance of companies for Energy Efficiency). ξεκίνησε μια καμπάνια με σύνθημα ανακαινίστε την Ευρώπη – Renovate Europe. Οι ενδιαφερόμενοι να συμμετάσχουν μπορούν να ενημερωθούν από τον ιστότοπο (www.renovate-europe.eu).
Το επαγγελματικό ενδιαφέρον είναι προφανές και οι εκτιμήσεις είναι ότι η υιοθέτηση και χρηματοδότηση του στόχου θα δημιουργήσει 2.000.000 θέσεις εργασίας και θα θέσει σε κίνηση την οικονομία.
Στην Ελλάδα μια τέτοια καμπάνια θα πρέπει να συνδυαστεί με την αναβάθμιση της σεισμικής ασφάλειας του κτηριακού πλούτου και να αναπτυχθούν μέθοδοι ταυτόχρονης αντιμετώπισης των δύο στόχων με τις επεμβάσεις στο κέλυφος του κτηρίου.
Περισσότερες πληροφορίες στο   Energy Efficiency Plan 2011
http://ec.europa.eu/energy/efficiency/action_plan/action_plan_en.htm.

Στην ίδια λογική της ενεργειακής εξοικονόμησης σε μεγάλη κλίμακα και με καινοτόμες τεχνικές εντάσσεται και η Κοινοτική Πρωτοβουλία Smart Cities. Για την οποία μπορεί να ενημερωθεί κανείς από το Smart cities. Energy: Technology and Innovation
http://ec.europa.eu/energy/technology/consultations/20110513_smart_cities_en.htm
ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ BIΩΣIMOTHTA
Στα πλαίσια του ορίζοντα της Ευρώπης το 2020 εξαγγέλθηκαν αναπτυξιακές πολιτικές που προς το παρόν είναι εξαιρετικά γενικόλογες.
•    Έξυπνη οικονομική ανάπτυξη (smart growth)
•    Διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη (sustainable growth)
•    Οικονομική ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς (inclusive growth)
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ «Συνδέοντας την Ευρώπη» “CONNECTING EUROPE”  INITIATIVE
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε τον Οκτώβριο του 2011 σχέδιο χρηματοδότησης ύψους 50 δισεκατ. ευρώ για επενδύσεις με σκοπό τη βελτίωση των ευρωπαϊκών δικτύων στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και της ψηφιακής τεχνολογίας.
Οι στοχοθετημένες επενδύσεις σε βασικές υποδομές θα συμβάλουν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και θα τονώσουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε μια στιγμή που το χρειάζεται ιδιαιτέρως. Η διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΔΣΕ) θα χρηματοδοτήσει έργα που συμπληρώνουν τους ελλείποντες κρίκους στη σπονδυλική στήλη της Ευρώπης στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και της ψηφιακής τεχνολογίας. Επίσης, θα καταστήσει την οικονομία της Ευρώπης περισσότερο οικολογική, προωθώντας καθαρότερους τρόπους μεταφοράς και ευρυζωνικές συνδέσεις υψηλής ταχύτητας και διευκολύνοντας τη χρήση ανανεώσιμης ενέργειας σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020».
Εξάλλου, η χρηματοδότηση των ενεργειακών δικτύων θα ενισχύσει την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, θα μειώσει την ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ και θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού. Για να βοηθήσει τη χρηματοδότηση «Συνδέοντας την Ευρώπη», η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την εντολή για την Πρωτοβουλία για τα Ομόλογα Έργου στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» η οποία θα είναι ένα από τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου όπου θα μπορεί να στρέφεται η διευκόλυνση για να προσελκύει χρηματοδότηση έργων από τον ιδιωτικό τομέα. Η πιλοτική φάση θα ξεκινήσει τον επόμενο χρόνο.
Η πρωτοβουλία «Συνδέοντας την Ευρώπη» θα κινητοποιήσει αποτελεσματικότερα την ιδιωτική χρηματοδότηση και θα επιτρέψει σε καινοτόμα χρηματοοικονομικά μέσα, όπως εγγυήσεις και ομόλογα έργου, να αποκτήσουν το μέγιστο αποτέλεσμα μόχλευσης από αυτή την ενωσιακή χρηματοδότηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με την ΕΤΕπ για να επωφεληθεί από το ενδιαφέρον των επενδυτών της κεφαλαιαγοράς για ευκαιρίες μακροπρόθεσμων επενδύσεων με σταθερά έσοδα.
Συνδέοντας την Ευρώπη: Μεταφορές
Η διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» προβλέπει επενδύσεις 31,7 δισεκατ. ευρώ για την αναβάθμιση των ευρωπαϊκών υποδομών μεταφορών, την κατασκευή των ελλειπόντων κρίκων και την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης. Τούτο περιλαμβάνει 10 δισεκατ. ευρώ του Ταμείου Συνοχής που προορίζονται για έργα στον τομέα των μεταφορών στις χώρες συνοχής, ενώ τα υπόλοιπα 21,7 δισεκατ. τίθενται στη διάθεση όλων των κρατών μελών για επενδύσεις στις υποδομές στον τομέα των μεταφορών. Η ιδέα είναι να αναπτυχτούν διασυνδέσεις μεταξύ των διαφόρων σημείων της ΕΕ, να διευκολυνθούν οι ανταλλαγές προϊόντων και η κυκλοφορία προσώπων μεταξύ των διαφόρων χωρών.
Εστιαζόμενη στα λιγότερα ρυπογόνα μέσα μεταφοράς, η διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» θα βοηθήσει να καταστεί περισσότερο βιώσιμο το σύστημα μεταφορών μας. Επίσης, θα προσφέρει στους καταναλωτές μεγαλύτερο φάσμα επιλογών σχετικά με το πώς θέλουν να ταξιδεύουν.
Τα συστήματα μεταφορών στην Ευρώπη αναπτύχτηκαν κατά κανόνα με γνώμονα την εθνική προοπτική. Η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στο συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών κατά το σχεδιασμό, τη διαχείριση και τη χρηματοδότηση διασυνοριακών έργων. Ένα δίκτυο που λειτουργεί ορθά έχει βασική σημασία για την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς και την τόνωση της ανταγωνιστικότητας. Η Επιτροπή πρότεινε να δημιουργηθούν διάδρομοι για να καλυφθούν τα πλέον σημαντικά διασυνοριακά έργα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, έως το 2020, θα χρειαστούν 500 δισεκατ. ευρώ για να υλοποιηθεί ένα πραγματικά ευρωπαϊκό δίκτυο, συμπεριλαμβανομένων 250 δισεκατ. ευρώ για την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης και την κατασκευή των ελλειπόντων κρίκων στο βασικό δίκτυο.
Συνδέοντας την Ευρώπη: Ενέργεια
Ο τομέας της ενέργειας μπορεί να ελπίζει σε επένδυση ύψους 9,1 δισεκατ. ευρώ σε διευρωπαϊκά έργα υποδομής, πράγμα που θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν από την ΕΕ για το 2020 στους τομείς του κλίματος και της ενέργειας. Η ΔΣΕ θα βοηθήσει επίσης να καλυφθούν οι οικονομικές ανάγκες και να εξαλειφτούν τα σημεία συμφόρησης. Η εσωτερική αγορά ενέργειας θα αναπτυχτεί περαιτέρω μέσω της βελτίωσης των διασυνδέσεων, πράγμα το οποίο θα βελτιώσει την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη δυνατότητα μεταφοράς ανανεώσιμης ενέργειας με αποτελεσματικό και αποδοτικό τρόπο σε όλη την ΕΕ. Τόσο οι πολίτες, όσο και οι εταιρείες πρέπει να μπορούν να στηρίζονται στη διαθεσιμότητα της ενέργειας ανά πάσα στιγμή και σε προσιτή τιμή. Η χρηματοδότηση από την ΔΣΕ θα λειτουργήσει ως μοχλός για την προσέλκυση περισσότερης χρηματοδότησης από άλλους επενδυτές του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.
Συνδέοντας την Ευρώπη: Τηλεπικοινωνίες και ΤΠΕ
Η διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» προβλέπει σχεδόν 9,2 δισεκατ. ευρώ για τη στήριξη επενδύσεων σε ταχέα και υπερταχέα ευρυζωνικά δίκτυα και πανευρωπαϊκές ψηφιακές υπηρεσίες.
Η χρηματοδότηση από την ΔΣΕ θα λειτουργήσει ως μοχλός και για άλλη χρηματοδότηση από τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα προσδίδοντας αξιοπιστία στα έργα υποδομών και μειώνοντας το προφίλ κινδύνου τους. Βάσει συντηρητικών εκτιμήσεων, η Επιτροπή θεωρεί ότι η χρηματοδότηση της υποδομής του δικτύου θα προωθήσει επενδύσεις ύψους άνω των 50 δισεκατ. ευρώ. Το Ψηφιακό Θεματολόγιο για την Ευρώπη καθορίζει για το 2020 στόχους ευρυζωνικής πρόσβασης για όλους με ταχύτητες τουλάχιστον 30 Mbps, ενώ για τα μισά ευρωπαϊκά νοικοκυριά με ταχύτητες πάνω από 100Mbps.
Όσον αφορά τις ψηφιακές υπηρεσίες, τα κεφάλαια θα αφιερωθούν σε επιχορηγήσεις για την κατασκευή των υποδομών που χρειάζονται για την ανάπτυξη ηλεκτρονικού δελτίου ταυτότητας, ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων, ηλεκτρονικών αρχείων υγειονομικής περίθαλψης, Europeana, ηλεκτρονικής δικαιοσύνης και συναφών με τα τελωνεία υπηρεσιών. Τα κεφάλαια θα χρησιμεύσουν για να διασφαλίσουν τη διαλειτουργικότητα και να καλύψουν τις δαπάνες της λειτουργίας των υποδομών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συνδέοντας τις υποδομές των κρατών μελών.
Καινοτόμος χρηματοδότηση και η πρωτοβουλία ομολόγων έργου
Ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για τη στήριξη του θεματολογίου για την ανάπτυξη και για την επίτευξη των στόχων πολιτικής της Ευρώπης 2020. Είναι αναγκαία η εντονότερη χρήση καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων για να πολλαπλασιαστεί η εμβέλεια του ενωσιακού προϋπολογισμού. Η πρωτοβουλία για τα ομόλογα έργου στο πλαίσιο της Ευρώπης 2020, η οποία σχεδιάστηκε γι’ αυτό το σκοπό, έχει διττό στόχο. Να αναζωογονήσει τις αγορές ομολόγων έργου και να βοηθήσει τους υπευθύνους μεμονωμένων έργων υποδομών να προσελκύσουν μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση του χρέους από τον ιδιωτικό τομέα. Η πρωτοβουλία ομολόγων έργου θα δημιουργήσει ένα μέσο για τη μείωση του κινδύνου των τρίτων επενδυτών που αναζητούν ευκαιρίες για μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Θα λειτουργήσει έτσι ως καταλύτης για να ανοίξουν εκ νέου οι αγορές ομολογιακών κεφαλαίων (οι οποίες σήμερα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες για επενδύσεις σε έργα υποδομής λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης) ως σημαντική πηγή χρηματοδότησης στον τομέα των υποδομών.
Η Επιτροπή προτείνει να δρομολογήσει μία πιλοτική φάση κατά την περίοδο 2012-2013 πάντα εντός του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Η πιλοτική φάση θα βασιστεί σε μια τροποποίηση του κανονισμού για τα διευρωπαϊκά δίκτυα, καθώς και της απόφασης σχετικά με το πρόγραμμα πλαίσιο για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία και θα αντλήσει συνολικά από τα κονδύλια του προϋπολογισμού αυτών των προγραμμάτων 230 εκατ. ευρώ.
Όπως η χρηματοδοτική διευκόλυνση επιμερισμού του κινδύνου και ο μηχανισμός εγγύησης δανείων για έργα διευρωπαϊκών δικτύων-μεταφορών, ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση εισφορών κεφαλαίου στην ΕΤΕπ προκειμένου να καλύψει ένα μέρος του κινδύνου που αναλαμβάνει η ΕΤΕπ όταν χρηματοδοτεί τα επιλέξιμα έργα. Ενώ ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα χρησιμεύσει ως μέσο άμβλυνσης του κινδύνου για να χρηματοδοτήσει η ΕΤΕπ τα υποκείμενα έργα, η ΕΤΕπ θα καλύψει τους υπόλοιπους κινδύνους. Όταν τα κεφάλαια του προϋπολογισμού της ΕΕ συνδυαστούν με τη χρηματοδότηση της ΕΤΕπ, αναμένεται ότι το συνολικό ποσό του προϋπολογισμού των 230 εκατ. EUR θα κινητοποιήσει επενδύσεις που θα ανέλθουν μέχρι τα 4,6 δισεκατ. EUR .
Στην πιλοτική φάση, η ιδέα έγκειται στην εστίαση σε 5-10 έργα, με επίκεντρο αυτά που βρίσκονται σε σχετικά ανεπτυγμένο στάδιο της διαδικασίας υποβολής προσφορών και χρηματοδότησης ή απαιτούν αναχρηματοδότηση μετά την φάση κατασκευής, σε ένα ή περισσότερους από τους τρεις στοχοθετημένους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ευρυζωνικών δικτύων.
Την πιλοτική φάση θα διαχειριστεί η ΕΤΕπ.
Το πλήρες κείμενο των προτάσεων είναι διαθέσιμο στην εξής διεύθυνση:
http://ec.europa.eu/budget/reform/commission-proposals-for-the-multiannual-financial-framework-2014-2020/index_en.htm
http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/president/index_en.htm
Για περισσότερες πληροφορίες:
MEMO/11/707: Ένα πιλοτικό πρόγραμμα για την Ευρώπη του 2020 Πρωτοβουλία Ομολόγων Έργου – νομοθετική πρόταση που εγκρίθηκε από την Επιτροπή
MEMO/11/710: Ενεργειακή δέσμη της Επιτροπής για τις υποδομές
MEMO/11/706: Συνδέοντας την Ευρώπη: Ο νέος ευρωπαϊκός πυρήνας δικτύου μεταφορών
MEMO/11/709: Ψηφιακό θεματολόγιο: Η Επιτροπή προτείνει άνω των 9 δισ. ευρώ για ευρυζωνικές επενδύσεις
ΛΕΥΚΗ ΒΙΒΛΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ
Χάρτης πορείας για έναν Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Μεταφορών – Για ένα ανταγωνιστικό και ενεργειακά αποδοτικό σύστημα μεταφορών
White paper 2011
Roadmap to a Single European Transport Area - Towards a competitive and resource efficient transport system
http://ec.europa.eu/transport/strategies/2011_white_paper_en.htm
Η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής σχετικά με την πολιτική μεταφορών, προσπαθεί να καθορίσει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική που θα επιτρέψει στον κλάδο των μεταφορών να καταστεί βιώσιμος  με χρονικό ορίζοντα το έτος 2050.
Αυτός ο γενικός στόχος μπορεί να διαχωριστεί στους ακόλουθους ειδικούς στόχους:
α) Μείωση των εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων που να συνάδει με τις μακροπρόθεσμες απαιτήσεις περιορισμού της κλιματικής αλλαγής στους 2°C και με τον συνολικό στόχο της ΕΕ για μείωση των εκπομπών κατά 80% μέχρι το 2050 σε σύγκριση με το 1990. Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που σχετίζονται με τις μεταφορές πρέπει να μειωθούν κατά περίπου 60% μέχρι το 2050 σε σύγκριση με το 1990.
β) Δραστική μείωση του συντελεστή εξάρτησης από το πετρέλαιο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τις μεταφορές μέχρι το 2050, όπως προβλέπεται στην στρατηγική της ΕΕ για το 2020 στον τομέα των μεταφορών που απαιτεί «μεταφορές απαλλαγμένες από το διοξείδιο του άνθρακα».
γ) Περιορισμός της αύξησης της συμφόρησης.
Ταυτόχρονα, η επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων πολιτικής που προσδιορίστηκαν ανωτέρω πρέπει να εξασφαλίσει ότι οι «σημερινές και οι μελλοντικές γενιές έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς, προστατευμένους, αξιόπιστους και προσιτούς πόρους κινητικότητας για να καλύψουν τις ανάγκες τους και τις φιλοδοξίες τους».
Η Επιτροπή θα προχωρήσει σε εκτίμηση του κόστους της υποδομής δικτύων στο πλαίσιο της αναθεώρησης των κατευθυντηρίων γραμμών των ΔΕΔ-Μ και κατά συνέπεια στο παρόν στάδιο μπορεί να παρασχεθεί χονδρική μόνο εκτίμηση. Οι επενδύσεις στο δίκτυο που προορίζεται να εξυπηρετήσει το σύστημα μεταφορών μέχρι το 2050 θα πρέπει να διατεθούν πολύ νωρίτερα. Το κόστος ανάπτυξης της ενωσιακής υποδομής για να καλυφθεί η ζήτηση για μεταφορές έχει εκτιμηθεί σε άνω των 1,5 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2010-2030. Η ολοκλήρωση του ΔΕΔ-Μ απαιτεί περίπου 550 δισ. μέχρι το 2020, από τα οποία περίπου 215 δισ. μπορεί να διατεθούν για την εξάλειψη των κύριων σημείων συμφόρησης.
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει κανονικά και θα αναθεωρήσει την Λευκή Βίβλο περί πολιτικής μεταφορών βάσει της αξιολόγησης και της αναθεώρησης της Στρατηγικής Ευρώπη 2020. Επιπλέον, η Επιτροπή θα παρακολουθεί συνεχώς ένα σύνολο βασικών δεικτών στον τομέα των μεταφορών.
Οι παραπάνω δράσεις και οι επεξεργασίες μακροχρόνιων πολιτικών πάνω σε βασικά αναπτυξιακά προβλήματα της Ευρώπης είναι ασφαλώς ενδιαφέρουσες, δεν απαντούν όμως στα άμεσα και επείγοντα προβλήματα χρηματοδότησης των υποδομών για την στήριξη της κατασκευαστικής βιομηχανίας και  τροφοδότηση μιας αναπτυξιακής πορείας.
Αυτή είναι και η βασική κριτική που ασκείται από τους φορείς του κατασκευαστικού τομέα με επικεφαλής την FIEC, παράλληλα με την ανάγκη για σαφέστερο προσδιορισμό των πόρων που θα στηρίξουν τα σχέδια αυτά.