Ο καθηγητής Παναγιώτης Σπυρόπουλος ήταν, “εμμέσως” μόνο, δάσκαλός μου. Στο Πολυτεχνείο, όταν ήμουν σπουδαστής, δεν ανήκα στο τμήμα που εκείνος επόπτευε (ήταν επιμελητής), στο μάθημα του οπλισμένου σκυροδέματος.
Η στενότερη σχέση μας δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της θητείας μου στο Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος, ιδιαίτερα κατά την περίοδο που ήμουν Γενικός Γραμματέας και ύστερα Πρόεδρος. Εκείνος ήταν ήδη καθηγητής στη Θεσσαλονίκη.
Νομίζω ότι οφείλεται στο κοινό μας ενδιαφέρον, πάνω στο θέμα της ευθύνης των μηχανικών,
ιδιαίτερα όσον αφορά τον σεισμό. Παρακολουθούσε την ευαισθησία και τις ενέργειες του Συλλόγου για την προστασία των μελών του που υφίσταντο διώξεις λόγω βλαβών, διεπίστωσε και τη δική μου ευαισθησία, και αυτό μας έφερε σε επαφή.
Με την πάροδο του χρόνου η σχέση έγινε πολύ θερμή, είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω την αξία του καλού συναδέλφου που ενδιαφέρεται για τον κλάδο, και την τύχη να απολαύσω το “πατρικό” ενδιαφέρον ενός πολύ αξιόλογου, συνετού ανθρώπου.
Συζητούσαμε συχνά στο τηλέφωνο τα προβλήματα των μηχανικών, διετύπωνε απόψεις, κατέθετε τη γνώμη του, έκανε υποδείξεις. Με εντυπωσίαζε, σχεδόν με συγκινούσε, η ευαισθησία του για τους κοινούς συναδέλφους μας. Μου έστελνε το κείμενό του, όταν αφορούσε μηχανικούς, πριν το δημοσιοποιήσει, για να το δω “από τη δική μου σκοπιά”, ως Πρόεδρος, μη τυχόν του είχε ξεφύγει αθέλητα κάτι που θα μπορούσε να παρεξηγηθεί και να βλάψει τον κλάδο. Δεν χρειάζεται να πω ότι, όταν έχεις τέτοια ευαισθησία, δεν κάνεις ποτέ λάθος.
Το “πατρικό” του ενδιαφέρον αφορούσε και την προσωπική μου “πολιτική” πορεία, έκρινε τις ενέργειες με αμεροληψία, υπεδείκνυε με παρρησία (συχνά διαφωνώντας) και με αγάπη. Τον σκέπτομαι με συγκίνηση.
Αυτά όμως, θα μπορούσε να πει κανείς, ότι συνιστούν την προσωπική, “άμεση” διδασκαλία. Η “έμμεση” αφορά όλους τους Πολιτικούς Μηχανικούς της γενιάς μου, της γενιάς που δεν είχε υπολογιστή, που έκανε τους στατικούς υπολογισμούς με το χέρι και τις αριθμητικές πράξεις με τον λογαριθμικό κανόνα. Στο πεδίο αυτό ο καθηγητής Σπυρόπουλος ήταν ο δάσκαλος όλων μας, ήταν αυτός που μας έμαθε
τη μέθοδο Hardy Cross, το κλειδί των συνήθων, απλών, καθημερινών υπολογισμών μας.
Αλλά δεν ήταν το μοναδικό μάθημα που μας πρόσφερε. Τα βιβλία του, απλά, προσιτά και φιλικά, εκάλυπταν ένα μεγάλο τμήμα της επαγγελματικής απασχολήσεως του Πολιτικού Μηχανικού. Μερικά από αυτά, τα περισσότερο χρησιμοποιούμενα, αναγράφονται στη συνέχεια.
• Υπολογισμοί κατασκευών ωπλισμένου σκυροδέματος
• Εγχειρίδιον ωπλισμένου σκυροδέματος
• 12 μικρά μελετήματα ωπλισμένου σκυροδέματος
• Η διάτμησις ωπλισμένου σκυροδέματος
• Αντισεισμικά κτίρια
• Εισαγωγή εις το προεντεταμένον σκυρόδεμα
• Θεμελιώσεις δια πασσάλων
Ενδιαφέρθηκε επίσης και ασχολήθηκε με την Ελληνική Ιστορία.
Η ανακοίνωσή του στην Ακαδημία Αθηνών, σχετικά με την κατάρρευση και την αντισεισμικότητα του τρούλου της Αγίας Σοφίας, στην Κωνσταντινούπολη, έχει ήδη δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα www.e-archimedes.gr. Έχει επίσης ερευνήσει την ιστορία των σεισμών στον Ελληνικό χώρο, ένα κομμάτι της οποίας έχει δημοσιεύσει σε Αθηναϊκή εφημερίδα και έχουμε την πρόθεση να παραθέσουμε, επίσης, στην ιστοσελίδα μας.
Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί ανακοίνωση του καθηγητή Σπυρόπουλου στο συνέδριο “Σεισμοί και Κατασκευές” που έκανε ο ΣΠΜΕ το 1984, ακριβώς τρία χρόνια μετά τον σεισμό του 1981 που έπληξε την Αθήνα. Παρατίθεται όπως ακριβώς δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά του συνεδρίου.
Παρουσιάζει τις παρατηρήσεις των αρχαίων Ελλήνων στο φαινόμενο και τα αποτελέσματα της δράσεως του σεισμού, τις προσπάθειες ερμηνείας του φαινομένου και την εξέλιξή τους, αντίστοιχες προφανώς με τις γεωγραφικές, κοσμολογικές και φυσικές γνώσεις της εποχής τους. Δίνει στοιχεία της προσπάθειάς τους να συσχετίσουν τις διάφορες περιπτώσεις, του κριτικού και συνθετικού τους πνεύματος, της επισημάνσεως των πρόδρομων φαινομένων, της κατατάξεως της εντάσεως του σεισμού σε βαθμίδες και μιας διαισθήσεως που προσήγγιζε (σε λανθάνουσα μορφή) την επιστημονική σκέψη.
Είναι ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε πώς, από τις αρχικές απλοϊκές σκέψεις, φτάσαμε στις σημερινές αντιλήψεις για τη γένεση του σεισμού. Είναι ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε πώς και πόσο, αυτό που κάθε εποχή θεωρεί και αποκαλεί “γνώση” ενός φαινομένου, εξελίσσεται και μεταβάλλεται (συχνά πολύ ριζικά) με την πάροδο του χρόνου, προσεγγίζοντας βαθμηδόν την πραγματική αλήθεια. Για να μας καταστήσει επαρκώς σεμνούς, σήμερα που νομίζουμε ότι τα ξέρουμε όλα για τον σεισμό. Οι μηχανικοί
της περασμένης ή των περασμένων γενεών έχουν πείρα αυτής της εντυπώσεως.
Θ. Γ. Βουδικλάρηςhttp://www.e-archimedes.gr/