Είσοδος

ΥΠΟΘΗΚΟΦΥΛΑΚΙΑ ΣΕ "ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ"- Η ΚΤΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΠΙΕΖΕΙ ΓΙΑ ΛΥΣΗ ΠΡΙΝ ΤΟ 2020/Του Γ. Λιάλιου

Tags: Ακίνητα , Δημόσια Διοίκηση , Κτηματολόγιο

 
Σοβαρό, διαρκώς επιδεινούμενο πρόβλημα στη λειτουργία πολλών δεκάδων υποθηκοφυλακείων σε όλη τη χώρα έχει δημιουργήσει η κατακόρυφη πτώση των δικαιοπραξιών, σε συνδυασμό με την επί σειρά ετών απροθυμία ή αδυναμία του υπουργείου Δικαιοσύνης να παρέμβει. Τα προβλήματα επιτείνονται όσο προχωρά η κτηματογράφηση της χώρας -βάσει της οποίας τα υποθηκοφυλακεία έως το 2020 θα μετατραπούν σε κτηματολογικά γραφεία- καθώς δεν υπάρχει κανένα σχέδιο για την αναδιοργάνωση του νέου συστήματος. Βασικό θέμα παραμένει η τύχη υποθηκοφυλάκων και υπαλλήλων, καθώς ο διορισμός τους στο Δημόσιο την περίοδο αυτή μοιάζει δυσκολότερος από ποτέ.

 

Σε όλη τη χώρα λειτουργούν περί τα 300 υποθηκοφυλακεία. Μόλις 17 από αυτά (Αθήνα, Πειραιάς, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Χανιά, Ηράκλειο, Ναύπλιο κ.α.) είναι «έμμισθα», δηλαδή το προσωπικό τους ανήκει στο υπουργείο Δικαιοσύνης. Τα υπόλοιπα είναι τα λεγόμενα «άμισθα», στα οποία ο υποθηκοφύλακας είναι ιδιώτης και αποδίδει τα έσοδα στο Δημόσιο, παρακρατώντας ένα ποσοστό των εισπράξεων για τα λειτουργικά έξοδα του υποθηκοφυλακείου και το κέρδος του. Πιο συγκεκριμένα, σε όσες πράξεις έχουν «αναλογικά δικαιώματα» (όπως οι μεταβιβάσεις, οι γονικές παροχές κ.ά.), ο υποθηκοφύλακας υποχρεούται να αποδίδει στο Δημόσιο το 4,75‰ (επί της αναφερόμενης στην πράξη αξίας). Ενώ παρακρατά επιπλέον ένα 3‰, από το οποίο ένα μέρος καταλήγει και πάλι στο Δημόσιο και ένα μέρος στον ίδιο.

 

Το πρόβλημα στη βιωσιμότητα των υποθηκοφυλακείων φάνηκε από το ξεκίνημα της κρίσης, με την κατακόρυφη πτώση των αγοραπωλησιών ακινήτων. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του υποθηκοφυλακείου Μαραθώνα, που καλύπτει τις περιοχές Μαραθώνα, Αγίου Στεφάνου, Διονύσου, Ροδόπολης, Σταμάτας, Ανοιξης, Καπανδριτίου, Καλάμου, Αφιδνών και Πολυδενδρίου. «Το 2010 είχαμε 7.200 πράξεις και το 2015 μόλις 1.987 και από αυτές οι μισές ήταν αποδοχές κληρονομιάς, στις οποίες ο υποθηκοφύλακας δεν εισπράττει “αναλογικό δικαίωμα” αλλά ένα πάγιο ποσό 9 ευρώ», εξηγεί ο υποθηκοφύλακας Μαραθώνα, Χρήστος Χριστόπουλος. «Ετσι, λοιπόν, τα έσοδα είναι πλέον πολύ λιγότερα από τα έξοδα και ο υποθηκοφύλακας είναι αναγκασμένος να καλύπτει ιδίοις πόροις τη λειτουργία του γραφείου. Το φαινόμενο αυτό είναι γενικό: η πτώση στα περισσότερα γραφεία ξεπερνά το 80%».

 

Το πρόβλημα αυτό δεν είναι το μόνο. Οταν ένας υποθηκοφύλακας συνταξιοδοτείται, τότε το υπουργείο Δικαιοσύνης πραγματοποιεί διαγωνισμό (μια φορά τον χρόνο για όσες περιπτώσεις έχει) για την πλήρωση της θέσης. Μόνο που ο διαγωνισμός αυτός δεν έχει πραγματοποιηθεί... εδώ και μια πενταετία. Ετσι ο αρχαιότερος συμβολαιογράφος κάθε περιοχής, που ορίζονταν από το κράτος μεταβατικά στη θέση του υποθηκοφύλακα μέχρι την πραγματοποίηση του διαγωνισμού μετατρέπεται... σε μόνιμος. Και έρχεται αντιμέτωπος με τα δεινά οικονομικά του υποθηκοφυλακείου (ενδεχομένως και τα χρέη), τα οποία καλείται να καλύψει από την τσέπη του. «Εχω σταματήσει να αποδίδω στο Δημόσιο το ποσοστό του από το 3‰, προκειμένου να πληρώνω το προσωπικό. Και πάλι, δεν επαρκεί ώστε να καλύψω τα έσοδα του γραφείου. “Μπαίνω μέσα” περίπου 30.000 ευρώ κάθε τρίμηνο, έχω καταστραφεί», λέει στην «Κ» συμβολαιογράφος που εκτελεί τα τελευταία χρόνια χρέη υποθηκοφύλακα σε μεγάλο γραφείο, υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Δεν θα είχα πρόβλημα να εκτελώ χρέη υποθηκοφύλακα εντελώς δωρεάν για ένα διάστημα, αν το Δημόσιο κάλυπτε τα έσοδα λειτουργίας του γραφείου. Εγώ βρίσκομαι σε αυτή τη θέση προσωρινά, πώς μπορώ να απολύσω το προσωπικό του γραφείου;»

 

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Δικαιοσύνης, η αιτία για τη μη προκήρυξη διαγωνισμών πλήρωσης θέσεων υποθηκοφυλάκων, τουλάχιστον για φέτος, είναι η αναγκαστική μετατροπή τους σε κτηματολογικά γραφεία το 2020. «Δεν μπορούμε να προκηρύξουμε έναν διαγωνισμό για θέσεις με άμεση ημερομηνία λήξης. Είναι δώρο άδωρο», αναφέρει πηγή του υπουργείου. Αναφορικά με τα χρέη των υποθηκοφυλακείων, πρόσφατα, στο νομοσχέδιο για το σύμφωνο συμβίωσης, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα και να μην επιβαρύνονται οι συμβολαιογράφοι που τελικά αναλαμβάνουν, ορίστηκε ότι ο «νέος» επικεφαλής δεν αναλαμβάνει τα χρέη του απερχόμενου υποθηκοφύλακα.

 

Η κτηματογράφηση πιέζει για λύση πριν από το 2020

 

Τα προβλήματα των υποθηκοφυλακείων δεν τελειώνουν εδώ. Οταν ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση μιας περιοχής, τότε στο πλαίσιο του υποθηκοφυλακείου ξεκινά η λειτουργία του μεταβατικού κτηματολογικού γραφείου. Μέχρι να εκδοθεί μια κοινή υπουργική απόφαση που τυπικά «εγκρίνει» τη λειτουργία του κτηματολογικού γραφείου, αυτό λειτουργεί σε καθεστώς «παγωμένης βάσης»: ο υποθηκοφύλακας συγκεντρώνει όσες δικαιοπραξίες γίνουν, προκειμένου να τις «περάσει» πλέον όχι στα βιβλία αλλά στην ηλεκτρονική βάση του κτηματολογίου. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, το καθεστώς της «παγωμένης βάσης» διαρκούσε μερικές ημέρες. Ομως σήμερα μεγάλα υποθηκοφυλακεία λειτουργούν επί μήνες σε αυτό το καθεστώς, γεγονός που ενέχει κινδύνους.

 

Ενα από αυτά είναι το υποθηκοφυλακείο Χαϊδαρίου. «Είμαστε σε αυτό το καθεστώς από τις 24 Ιουλίου 2015 για την περιοχή της Αγίας Βαρβάρας», λέει η υποθηκοφύλακας Πέγκυ Δημητρέλου. «Αν είχε βγει η απόφαση μέσα σε ένα μήνα, όπως ορίζει ο νόμος, θα ήταν εντάξει. Τώρα έχουν συλλεχθεί περισσότερες από 200 πράξεις, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πιθανότητα για λάθη».

 

Πηγές του υπουργείου Δικαιοσύνης υποστηρίζουν ότι η κατάρτιση της υπουργικής απόφασης δεν είναι αρμοδιότητά τους, αλλά του ΥΠΕΝ. «Εμείς είμαστε απλώς συναρμόδιοι. Θα πρέπει να την εγκρίνουμε και τελικά να την υπογράψουμε, αφού πρώτα καταρτιστεί», αναφέρουν.

 

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο τα λειτουργικά προβλήματα των υποθηκοφυλακείων, αλλά το πέρασμα στο Εθνικό Κτηματολόγιο. Οι άμισθοι υποθηκοφύλακες έχουν από την πλευρά τους υποβάλει πρόταση σχεδίου νόμου. «Η λογική της “εμμισθοποίησης” των υποθηκοφυλακείων είναι εκτός τόπου και χρόνου και το μόνο που θα δημιουργήσει είναι η υπέρμετρη επιβάρυνση των δημοσίων εσόδων», εκτιμά ο κ. Χριστόπουλος. Ομως οι παρεμβάσεις που προτείνουν οι υποθηκοφύλακες δεν φαίνεται να βρίσκονται σε συμφωνία με τις προθέσεις της Πολιτείας. Οπως αναφέρει η διευθύνουσα σύμβουλος της «Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση» (ΕΚΧΑ) Χριστίνα Κλωνάρη, η task force είχε προτείνει τη συγχώνευση όλων των γραφείων σε 16 (ένα ανά Περιφέρεια, συν κάποια επιπλέον σε Αττική και Θεσσαλονίκη). «Ομως αυτό θέλει έναν σχεδιασμό που δεν έχει γίνει μέχρι στιγμής», αναφέρει. «Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα, για το οποίο πρέπει να υπάρξει στενότατη συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης».

 

Σύμφωνα με πληροφορίες, την περίοδο αυτή υπάρχουν αλλεπάλληλες επαφές του υπουργείου Δικαιοσύνης με τα συναρμόδια υπουργεία και κυρίως το υπουργείο Οικονομικών, προκειμένου να βρεθεί μια συνολική λύση. Ζητούμενο είναι η κατάρτιση ενός νέου πλαισίου το οποίο θα εκτονώνει τα υπάρχοντα προβλήματα και θα καθορίσει τον τρόπο μετάβασης στα κτηματολογικά γραφεία. «Είναι πολλά και σύνθετα τα θέματα. Προσπαθούμε να βρούμε μια ρεαλιστική λύση, η οποία φυσικά να μη βλάπτει και το δημόσιο συμφέρον», αναφέρουν αρμόδιες πηγές.

 

Πηγή: Γιώργος Λιάλιος, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

 

http://www.kathimerini.gr/
Share to Linkedin 
e learning

 

Είσοδος στην πλατφόρμα τηλεκπαίδευσης
'Ονομα χρήστη
Κωδικός
 
new seminar Μοιραστείτε τις επιστημονικές, τεχνικές και επαγγελματικές σας γνώσεις
με συναδέλφους σας μέσω του ΙΕΚΕΜ - ΤΕΕ
links

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΤΟ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ  ΤΕΕ